Koronavirüs salgınında son durum… İngiliz profesörden ‘aşı olanlara’ uyarı: Size de bulaşabilir!

0

class=”medyanet-inline-adv”>

2019’un son aylarında yaşamımıza giren Koronavirüs (Kovid-19) dünya genelinde milyonlarca hayata mal oldu.

Pek oldukça alışkanlığımızı geride bırakmamıza yol açan virüs tabiri caizse kabuk değiştirmeye devam ediyor.

Son dönemde BA.4 ya da BA.5 varyantı ile adından sıkça söz ettiren virüs dünya genelinde vakaların ciddi oranda artmasına yol açmış durumda

Pek oldukça uzman şimdiye kadarki en bulaşıcı varyant ile karşı karşıya kaldığımız mevzusunda düşünce birliği içinde.

Koronavirüs salgınında son durum... İngiliz profesörden aşı olanlara uyarı: Size de bulaşabilir

Omicron bir varyant. BA.4 v BA.5 ise Omicron bağlantılı alt varyantlar. Bu varyantlar ilk olarak senenin başlangıcında Cenup Afrika’da ortaya çıktı ve şimdi birçok ülkede yayılıyor.class=”medyanet-inline-adv”>

İNGİLİZ PROFESÖR UYARDI: BU 2 SEMPTOMA DİKKAT

Bu adlardan birisi olan “Zoe Covid Belirtileri” adlı araştırmayı yürüten İngiliz Profesör Tim Spector, dikkat çeken bir uyarıda bulunmuş oldu.

‘Şu anda soğuk algınlığından iki kat daha çok Covid vakası var’ virüse yakalandığınızı varsaymanızı gerektiren iki semptomu deklare etti.

İngiliz Independent gazetesinde yer edinen habere bakılırsa, Spector, bitkinlik ve boğaz ağrısı şikayeti olan kişileri acilen kontrol yaptırmaya çağrı etti.

İngiliz profesör kontrol yaptırmayanların kendilerini kovid pozitif olarak görmeye ve bulaşı önlemek adına dikkatli olmaya çağrı etti.

AŞI OLANLARA ÇAĞRI

‘İnsanlar geçmişte bir enfeksiyon geçirmiş ve aşıları tam olsa bile, hala virüsü kapıyorlar’ sözleri ile aşı olanlara seslenen Spector, aşıları tam olan kişilerin dahi pandemi kurallarına uymaya devam etmeleri icap ettiğinin altını çizdi

İŞTE GÜN GÜN VÜCUDUMUZDA OLANLAR

Covid’in vücudunuza ne yaptığına ve patojenle, kısaca hastalığa yol açan maddeyle ilk temastan sonrasında her gün neler olduğuna bir göz atalım.

Aşağıdaki vakit çizelgesinin, internasyonal sıhhat kuruluşları tarafınca incelenen bilimsel çalışmalarda piyasaya sürülen bilgilere dayanan, averaj veriler bulunduğunu ve belli durumlarda değişebileceğini belirtmek gerekiyor.

class=”medyanet-inline-adv”>

Koronavirüs salgınında son durum... İngiliz profesörden aşı olanlara uyarı: Size de bulaşabilir

Uzmanlar BA.4 ya da BA.5 ile enfekte olan kişilerin Delta yada koronavirüsün öteki varyantları ile enfekte olanlara kıyasla tat ve koku duyularını yitirme yada nefes darlığı yaşama olasılıklarının daha düşük bulunduğunu belirtiyor.

0. GÜN: ENFEKSİYON

Enfeksiyon, Koronavirüs bulaşmış biriyle yakın temastan sonrasında adım atar. Bir şahıs konuştuğunda, şarkı söylediğinde, öksürdüğünde yada hapşırdığında, Covid parçacıkları taşıyan tükürük damlacıkları etrafa salınır. Virüs miktarı duruma bakılırsa değişim gösterir.

Sao Paulo Üniversitesi Tropikal Tıp Enstitüsü’nde araştırmacı olan Virolog José Eduardo Levi, “Bazı kişilerin dağıttığı miktar daha düşüktür, bir mililitre tükürük başına yaklaşık 10 bin viral kopya düşer” diyor ve ekliyor: “Ancak ortalama yük 10 bin ila bir milyon parçacık arasında değişiyor ve bazı insanların mililitrede bir milyara kadar viral kopya taşıdığını gördük”.

class=”medyanet-inline-adv”>

Bu ufak enfekte damlacıklar ya direkt yüzümüze temas edebilir ya da havada asılı kalmış olarak dakikalarca hatta saatlerce “gezer”. Bu, bir odada asılı kalan sigara dumanını çağrıştırıyor. Hava dolaşımına bağlı olarak, insanoğlu bu damlacıkları nefes alırken soluyabilirler.

Bu, enfeksiyon sürecinin hakikaten başladığı zamandır. Sars-CoV-2; burun, ağız ve gözlerin mukus zarlarındaki hücre reseptörlerine bağlanmak için Covid virüsünün dış yüzeyini kaplayan diken proteinini kullanır.

Bu andan itibaren virüs hücreyi salgın eder ve hücrenin biyolojik mekanizmasını yine yine kendisinin yeni kopyalarını oluşturmak için kullanır.

Levi, “Bu çoğaltma işlemi, tek bir hücrede 100 ila 1000 yeni virüs üretir. Bu sayı o kadar fazla ki hücre onunla baş edemez. Hücre patlayıp öldükten sonra bu virüsler salınır ve komşu hücrelerde aynı işlemi tekrarlar” şeklinde konu alıyor.

class=”medyanet-inline-adv”>

Bu çoğaltma, yeni varyantların artmasında etkili. Tüm kopyalar aynı değil ve bazılarında mühim genetik mutasyonlar olabiliyor. Genomdaki bu değişim şu anda malum alfa, beta, gama, delta ve omikron varyantları şeklinde yeni türlere kapı açılıyor.

1., 2. VE 3. GÜN: KULUÇKA

Sars-CoV-2 vücudumuzun ilk hücrelerini salgın etmeyi başardıktan sonraki adım, tesir alanını genişletmek. İstila edilen her hücre binlerce kopya saldıkça, virüs organizmada daha oldukça aşama kaydediyor. Virüsün varlığının tespit edilemediği bu sessiz evrim periyodu kuluçka olarak biliniyor.

Brezilya’daki Todos pela Saude Enstitüsü’nde bilimsel araştırmacı olan Virolog Anderson F. Brito, “Yeni varyantların kuluçka süresinin azaldığını fark ettik” diyor.

Koronavirüs salgınında son durum... İngiliz profesörden aşı olanlara uyarı: Size de bulaşabilir

Dünya Sağlık Örgütü ilk olarak Nisan ayında BA.4 ve BA.5’i izlemeye başladı. Bazı ülkelerde bu varyantlar öteki Covid türlerine baskın gelmeye başlamış durumda.class=”medyanet-inline-adv”>

İngiltere Sağlık Güvenliği Kurumu raporuna bakılırsa, Alfa varyantının kuluçka süresi averaj beş ila altı gündü. Delta’da bu dört güne düştü. Omicron ile viral yayılmayla semptomların başlangıcı arasındaki averaj süre üç gün oldu.

Başka bir deyişle, normalde Covid belirtilerinin ortaya çıkması neredeyse yedi gün sürerken şimdi bir gecede de ortaya çıkabiliyor. Ancak kuluçka süresi değişebilir. Bazı durumlarda semptomlar virüsle ilk temastan 14 gün sonrasında ortaya çıkar.

4. VE 14. GÜN: SEMPTOMLARIN BAŞLANGICI VE GELİŞMESİ

Virüs üst solunum yollarında, kısaca burun, ağız ve boğazda ilerlerken, sonunda ona karşı hücum başlatan bağışıklık sistemiyle karşılaşır.

İlk müdafa hattı, Çin’deki Zhejiang Üniversite Hastanesi’nde iki araştırmacı tarafınca 2021’de piyasaya sürülen bir makalede detaylandırıldığı şeklinde nötrofiller, monositler ve “doğal öldürücüler” olarak adlandırılan hücreleri ihtiva eder.

Zamanla, viral istilaya daha organize şekilde karşılık veren T lenfositleri ve antikorları özgür bırakan B lenfositleri şeklinde öteki bağışıklık birimleri devreye girer.

Covid semptomları bazı insanlarda tam da bu bağışıklık reaksiyonu sonucunda ortaya çıkıyor. Burun akıntısı, öksürük, ateş ve boğaz ağrısı, aynı anda virüsü vücuttan atmaya yönelik girişimlerin ve bu kadar oldukça hücrenin aralıksız çalışmasının bir tesiri.

Fakat bu emareler ne kadar sürüyor? Sao Paulo Üniversitesi’nden bulaşıcı hastalık uzmanı, Virolog Prof. Nancy Bellei, “Bu kişiye bağlı. Birkaç semptomu olan ve dört ya da beş gün sonra iyileşen insanlar var. Diğerleri içinse daha uzun sürüyor” diyor.

Aynı zamanda Brezilya Bulaşıcı Hastalıklar Derneği’nin (SBI) üyesi olan Bellei, “Genel olarak boğaz ağrısı ve ateş gibi en kötü belirtiler yaklaşık üç gün sürüyor” diyor ve ekliyor: “Bu dönemden sonra burun akıntısı ve öksürük gibi daha hafif etkiler yedi ila on gün sürebilir”.

Bu aşamada, evde kalmak ve başkalarıyla teması mümkün olduğunca azaltmak oldukça mühim. Dışarı çıkmak yada başkalarıyla etkileşime geçmek gerekiyorsa, iyi bir maske virüsü yaymanızı engelleyebilir.

Vücudun iyileşmesi için dinlenmek oldukça mühim. Ağrı kesici ve ateş düşürücüler de destek olabilir. Bellei, “Semptomların başlamasından 72 saat sonra nefes darlığınız varsa veya ateşiniz devam ederse, tıbbi yardım almanız öneriliyor” diyor. Bu, bilhassa yaşlılar, kronik hastalığı olanlar yada bağışıklık sistemi zayıf kişiler için daha da mühim.

Koronavirüs salgınında son durum... İngiliz profesörden aşı olanlara uyarı: Size de bulaşabilir

Küresel çapta uzmanlar, pandemide yeni bir dalganın yaşanıyor olabileceğini belirtiyor ve Covid-19 ile mücadelenin hemen hemen sona ermediği uyarısını yineliyor.

15. GÜN VE SONRASI: BİTİŞ

Koronavirüs ile ilk temastan ortalama iki hafta sonrasında, bağışıklık sistemi çoğu zaman “savaşı kazanır”. Aşılar buna destek oluyor, bundan dolayı vücudun müdafa mekanizmasının patojenle temas etmeden ilkin bile onunla savaşmak için “eğitilmesini” sağlar.

Bazı durumlarda ise, virüs akciğer şeklinde dirimsel organlara ulaşmayı başararak ciddi iltihabi durumlara neden olur. Bu durumlar çoğu zaman acil müdahale gerekir ve ölüm riski yükselir.

Bununla beraber, iyileşen hastalar için bile semptomların aylarca, hatta senelerce sürdüğü uzun soluklu Covid riski var.

Bu durum hala belirsiz olsa da, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC), koronavirüslü kişilerin yüzde 13,3’ünün semptomlarının bir ay yada daha uzun süre devam ettiğini tahmin ediyor.

Ayrıca CDC’ye bakılırsa, hastaneye gitmesi ihtiyaç duyulan Covid hastalarının yüzde 30’undan fazlası altı ay sonrasında hala bitkinlik ve nefes alma problemlerinden kaygı ve eklem ağrısına kadar çeşitli rahatsızlıklar yaşıyor.

Leave A Reply

Your email address will not be published.